شاهین آقامعلی
رشد سریع هوش مصنوعی (Artificial Intelligence) در سالهای اخیر، چالشهای تازهای را برای نهادهای قانونگذار و رگولاتورهای مالی اروپا ایجاد کرده است. مقامات ارشد مالی این قاره هشدار دادهاند که چارچوبهای سنتی قانونگذاری دیگر توانایی همگام شدن با سرعت توسعه فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی عاملمحور (Agentic AI) را ندارند و در صورت عدم بازنگری در مقررات، ممکن است ثبات بازارهای مالی با خطرات جدی مواجه شود. این موضوع در نشست سالانه بانک مرکزی اروپا در شهر سینترا پرتغال، که از مهمترین رویدادهای اقتصادی اروپا محسوب میشود، به یکی از محورهای اصلی بحث تبدیل شد.
قانونگذاری سنتی دیگر پاسخگو نیست
نیکیل راثی، مدیرعامل سازمان راهبری امور مالی بریتانیا (FCA)، اعلام کرد که فرآیندهای سنتی تدوین قوانین برای فناوریهایی که ظرف چند هفته یا چند ماه دگرگون میشوند، دیگر کارایی لازم را ندارند. به گفته او، سرعت پیشرفت هوش مصنوعی به اندازهای زیاد است که نهادهای نظارتی باید روشهای جدید و انعطافپذیرتری برای مدیریت ریسکها طراحی کنند. راثی تأکید کرد که هدف رگولاتورها جلوگیری از توسعه هوش مصنوعی نیست، بلکه باید درباره خطرات آن شفاف باشند و در همکاری نزدیک با شرکتهای فناوری، راهکارهای مناسبی برای کاهش ریسکها ارائه دهند. او همچنین به فعالیتهای «هیئت ثبات مالی بریتانیا» و تأسیس «مؤسسه ایمنی هوش مصنوعی» اشاره کرد که با هدف بررسی مخاطرات مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی و استفاده ایمن از این فناوری ایجاد شدهاند.
هشدار بانک مرکزی اروپا درباره ریسکهای جدید
کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، ضمن تأکید بر اینکه هوش مصنوعی میتواند بهرهوری اقتصاد را افزایش دهد، هشدار داد که این فناوری همزمان یک «ریسک بزرگ» نیز محسوب میشود. به گفته لاگارد، در سالهای گذشته تمرکز اصلی بر تهدیدهایی مانند حملات سایبری، هک و سرقت اطلاعات بود، اما توسعه سریع مدلهای هوش مصنوعی اکنون خطرات پیچیدهتر و گستردهتری ایجاد کرده است؛ خطراتی که هنوز ابزارهای دفاعی و سرمایهگذاری کافی برای مقابله با آنها وجود ندارد.
هوش مصنوعی عاملمحور؛ تهدیدی برای ثبات بازارهای مالی
یکی از مهمترین نگرانیهای مطرحشده، گسترش استفاده از هوش مصنوعی عاملمحور (Agentic AI) در بازارهای مالی است. این نوع هوش مصنوعی قادر است بدون دخالت مستقیم انسان تصمیمگیری کرده و وظایف مختلف را بهصورت خودکار انجام دهد. سارا بریدن، معاون بانک انگلستان، هشدار داد که اگر این فناوری در معاملات مالی بهطور گسترده مورد استفاده قرار گیرد، در زمان بروز بحرانهای اقتصادی میتواند نوسانات بازار را تشدید کند. او توضیح داد که در حال حاضر شرکتهای سرمایهگذاری بیشتر از هوش مصنوعی برای انجام فعالیتهای کمریسک مانند تحلیل دادهها و تحقیقات استفاده میکنند، اما این روند ممکن است به سرعت تغییر کند.
پیشنهاد استفاده از «کلید توقف اضطراری»
کارشناسان معتقدند با افزایش نقش هوش مصنوعی در معاملات، باید سازوکارهای امنیتی جدیدی برای بازارهای مالی طراحی شود. یکی از پیشنهادهای مطرحشده، استفاده از مکانیزمهایی مشابه Circuit Breaker یا «کلید توقف اضطراری» است؛ ابزاری که در صورت عملکرد اشتباه مدلهای هوش مصنوعی یا ایجاد اختلال گسترده در معاملات، بتواند بهطور موقت فعالیت بازار را متوقف کرده و از وقوع بحرانهای بزرگ جلوگیری کند. چنین راهکاری میتواند از تصمیمگیریهای اشتباه سیستمهای هوشمند و ایجاد سقوط ناگهانی بازارهای مالی جلوگیری کند.
اروپا به دنبال حفظ رقابت در حوزه هوش مصنوعی
در کنار نگرانیهای نظارتی، مقامات اروپایی اذعان دارند که اروپا در زمینه سرمایهگذاری و توسعه شرکتهای پیشرو هوش مصنوعی از برخی رقبا عقبتر است. بوریس ووچیچ، معاون بانک مرکزی اروپا، تأکید کرد که اروپا باید تواناییهای داخلی خود را در حوزه هوش مصنوعی توسعه دهد و وابستگی کمتری به سایر کشورها داشته باشد. به گفته او، اروپا سابقه خوبی در بهرهگیری از فناوریهای جدید برای افزایش بهرهوری دارد، اما همیشه در خط مقدم نوآوری قرار نداشته است.
منبع خبر: cnbc
پاسخ :